Kriyojenik İşlem Nedir ve Prosesin Faydaları Nelerdir?

0

KRİYOJENİK İŞLEM
TAKIM ÇELİKLERİNİN KRİYOJENİK PROSESİ
Takım çeliklerinden üretilen kalıplardan istenen maksimum performansı elde etmek için özenli ısıl işlem adımlarına ihtiyaç duyulmaktadır.Özellikle yüksek krom içeren soğuk iş takım çeliklerine uygulanan kriyojenik işlem kalıp performansını önemli oranda artırmaktadır.

1937 yıllarında Gulyaeue tarafından, Kriyojenik işlem, yüksek hız çeliklerin sertleştirilmesi için kullanılmıştır. Ancak günümüzde ısıl işlem adımlarında fazla konu edilmemesine rağmen Kriyojenik işlem, kalıp performansında da önemli ölçüde artışlar sağlamaktadır.

Takım çelikleri ya da diğer metaller olsun, bir metal alaşımının özellikleri mikroyapısına bağlıdır. Soğuk iş takım çeliklerinde kriyojenik işlem nedeniyle meydana gelen kalıp performansındaki artış, doğrudan mikroyapı ile ilgilidir.

Soğuk iş takım çeliklerinin sertleştirilmesi sonrasında yapıda kalan kalıntıların, östenitin çelik özellikleri bakımından değişik etkileri söz konusudur.

Kalıntı östenitin takım çeliklerinde meydana getirdiği negatif özellikler şunlardır.
•Basma, akma ve maksimum mukavemetlerini azaltır
•Malzemenin yük taşıma kapasitesini düşürür
•Sertliği, aşınma ve çentik direncini azaltır.
•Taşlama işlemlerinde yanmaya ve ısı kontrolüne karşı duyarlılığı arttırır.
•Dişliler, yataklar ve ölçü aletleri kalıntı östenitin izotermal olarak dönüşebileceği
sıcaklıklara maruz kalırlarsa servis sırasında istenmeyen boyut büyümelerine neden
olabilirler.

Bunların dışında belirli orandaki kalıntı östenitin pozitif etkileri de vardır.

DIN 1.2379 normlu soğuk iş takım çeliğinde kalıntı östenitin giderilmesi amacı ile yüksek sıcaklıkta “temperleme” işlemi uygulanmaktadır. Böylece tel erezyonda oluşabilecek olası çatlamaların önüne geçilmektedir. Ancak bu yöntem kriyojenik işlem in sağladığı üstün özellikleri sağlamamaktadır.

Kriyojenik işlem sayesinde kalıntı östenit oda sıcaklığının altında martenzite dönüşür. Bunun dışında en önemli farklılık kriyojenik işlem sayesinde daha yoğun bir mikroyapı meydana gelir.

Ayrıca yapılan laboratuvar çalışmaları sonucunda:
•Kalıplardaki tokluk dayanımının ve aşınma direncinin arttığı gözlemlenmiştir.
•DIN 1.2379 normlu malzeme için kalıp ömrünün %600 arttığı tespit edilmiştir.
•Kesme bıçakları ile ilgili yapılan bir çalışmada; aşınma ömrü bakımından kriyojenik
temperlemeye uygulanan bıçağın çok daha fazla uzun ömürlü olduğu belirlenmiştir.

Ayrıca kriyojenik temperleme sayesinde metallerin titreşimi karakteristiğinde oluşan değişiklik ve elektrik rezistansında ortay çıkan azalma, değişik uygulamalar bakımından kriyojenik temperlemeyi daha uygun hake getirmiştir.

Sonuç olarak kriyojenik işlem özellikle yüksek kromlu soğuk iş takım çeliklerinde kesinlikle uygulanması gereken bir işlemdir. Böylece malzeme ömrü en az 4 kat artmaktadır.

Aşağıdaki sosyal medya hesaplarımızdan bizi beğenebilir & takip edebilirsiniz

İletişim

Translate »

Sayfayı beğendiniz mi?

Visit Us On TwitterVisit Us On FacebookVisit Us On Google PlusVisit Us On PinterestVisit Us On LinkedinCheck Our Feed