Dökümde Kalite Kontrol Uygulamaları Nasıl Olmalıdır?

Dökümde kalite kontrol uygulamaları, döküm hatalarının önlenmesi ve çözüm yöntemlerinin bulunması için uygulanması gereken yöntemleri ifade eder.

Kalite kontrol uygulamalarındaki amaç “döküm sakatı” yani döküm hatalarının  meydana gelmeden önce önlenmesidir. Bir başka deyişle proaktif uygulamalar her tür kalite kontrol için temel amaçtır.

Döküm hatalarını doğru teşhis etmek ve bunun sonucunda gelecekte hatanın yeniden oluşumunu önlemek için proseste uygun metot veya yöntemleri yerleştirmek esastır.

Dökümde Kalite Kontrol Uygulamaları

  • red edilmiş
  • yeniden işleme gerektiren,
  • fazla taşlama veya temizleme gerektiren
  • döküm üretimine kâr getirmeyen işlemler

için yapılan teşhis ve gereken düzeltme gibi bazı kalite kontrol faaliyetlerini amaçala

Her dökümhanenin ticari amaçlarından biri sıfır hata (SH) ve zamanında kendini amorti eden  yatırımdır. Bu temel amaçlarla birlikte, her tür üretim prosesinde beklenmedik anlarda problemlerle karşılaşılacak ve  bu problemlerin tespiti ve çözümü istenecektir. Bu noktada da, temel problem çözme tekniklerinden faydalanmak gerekir.

Kalite kontrol faaliyetinin en önemli adımlarından biri “Tespit” tir. Herhangi bir problemin çözümüne geçerken kullanılabilecek yöntemler  doğru ve yanlış metotlar olabilir. Doğru metot, herzaman “en iyi” ve “en etkili” olan metotdur.



Sorunların tespiti yapıldıktan sonra düzeltmeye yönelik bazı adımlar atılması gerekir.

Düzeltici faaliyet adımları aşağıdaki gibidir:

Problemi Tanımlamak

Problemin “doğru”, “özlü” ve “tam” olarak tanımlanması prensibine  dayanır.
Örneğin, eğer “sürekli 92’ nin üstünde kalıp sertliği ve 1400 oC’nin üstünde döküm
sıcaklığına sahip olup, yaş kum koşullarında 1 no’lu dökümde gaz boşluğu hatası var” olarak tanımlama
getirirsek, problem için çözüm daha açık hale gelmiş olur. Çünkü problem tam olarak tanımlanmış olur.

Bununla birlikte, eğer “dökümlerimizin bazılarında birçok boşluk var” diye söylersek, problemi çözüme kavuşturmuş olamayız. Çünkü, problemi tanımlayan ifademiz yeterli ve etkin değildir. Sebebi de ilgili faktörleri ifade etmemiş olmamızdır.

Verileri Toplamak

Verilerin toplanması, problemin gözlem ve ifade edilmesine dayanır. Bu hataya sebep olan birçok faktörü ortaya çıkarmayı sağlar. İlgili verinin toplanacağı alanın yani başlığın seçiminde yardımcı olur. Hataların resmini çekmek de önem taşır. Resimler belirli hataların tipik görünüşlerini tanımlar, ortaya koyar ancak resimler sadece hataları teşhise yardımcı olarak kabul edilmelidir. Çünkü bazı hallerde, iki veya daha fazla tamamen farklı hata aynı ya da benzer görünüşe sahip olabilir.

Örneğin; bir döküm hatasının “Rutubetli Kumun Neden Olduğu Gaz Boşluğu” ile tanımlanan hatanın görünüşüne
benzer olması, hatanın kesinlikle  rutubetli kumdan kaynaklandığı anlamına gelmemelidir. Öyle ki problem aynı hatanın diğer 30 mümkün sebeplerinden meydana gelmiş olabilir.

Gerekli veriler, üretimin kendisinden çıkarılmalıdır. İşe ilk olarak,  hatanın oluştuğu andaki kayıtlar gözden geçirilerek başlanmalıdır.




Kayıtlar “5N1K” kuralına göre incelenmeldir.

  • Nerede?
  • Ne zaman?
  • Nasıl?
  • Ne kadar sık?
  • Niçin?
  • Kim?
  • Bazen belirli bir hata için elde edilen veriler eksik olabilir. Bu durumda, ikinci adım eksik verilerin toplanmasıdır.

    Eksik verileri toplamak.

    Var olan ipuçları eksik verileri toplamak için  ciddi katkı sağlar.
    Örneğin “Kum” hakkında yeterli veri toplanmış ancak “Kalıplama” için ilgili veri elde edilmemiş olabilir.
    O zaman şu soru sorulmalıdır: “Kalıplama pratiğinin hangi alanları bize veri sağlayacaktır?
    Sonra,  problemi tekrar tanımlamak gerekir.

    Problemi yeniden tanımlamak

    Kanıtların Toplanması ve Eksik Kanıtların Toplanması adımları doğru bir şekilde tamamlanmışsa, artık uygun bir çözüm için problemi yeniden tanımlamak olası hale gelir.

    Çözümü uygulamak

    Aslında pek çok kişi işe bu adımdan başlar. Oysa ki “çözüm odaklı olmak” ile “probleme çözümden başlamak” farklı şeylerdir. Gerçekte problem açık ise tanımı koymadan çözüme bu adımdan başlanabilir. Eğer uygulanan  çözüm başarılı sonuçlandıysa, bir sonraki adım olarak “Önlem almaya” geçilebilir.

    Gerekli önlemleri almak

    Bazı kalite kontrolcüler ilk beş temel adımı atlar ve direkt bu son adımdan başlarlar. Doğal olarak da sonuç pahalıya mal olur. Problem çözme prosesinde, proseste bir değişiklik yapmak önceki ilk adım değil tam tersine en son uygulanacak bir adımdır.

    Kontrolün amacı, “ret” olasılığını ortadan kaldırıp mümkün olan en seri üretimin gerçekleşmesini sağlamaktır.





    About Author

    Leave A Reply

    Translate »