Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

ISIL İŞLEMLER

Düşük alaşımlı çelikler kaynak esansında ısıl işlem gereksinimi açısından karbon eşdeğerine (CE) ye göre üç grupta sınıflandırılırlar. CE düşük çelikler ısıl işlem olmaksızın kaynatılabilir ama CE değeri yükseldikçe ısıl işlem gereksinimi zorunlu hale gelir. Düşük alaşımlı çelikler için ısıl işlem gereksinimi önlemek amacı ile düşük hidrojenli elektrod kullanılabilir. Bu yöntem ile düşük ve orta CE karbon eşdeğerine sahip çeliklerin ince kesitlerini ısıl işlem olmadan kaynatmak imkanı mümkün hale gelir. Yalın karbonlu çeliklerin kaynağından düşük karbonlu çeliklerin kaynağını ayıran en önemli farklılık , düşük karbonlu çeliklerin daha fazla sertleşme eğilimine sahip olmasıdır. Yani daha yavaş soğuma durumunda dahi MARTENZİT oluşumu meydana…

Yalın karbonlu çelikler kaynaklanabilirlik yönünden yukarıdaki şekildeki gibi düşük karbonlu çelikler,orta karbonlu çelikler ve yüksek karbonlu çelikler olarak üç grupta toplanırlar. Düşük Karbonlu Çelikler Yalın karbonlu çelikler olarak adlandırılan ve C içeriği %0,25 den daha az olan ilk gruptaki düşük karbonlu çeliklerde malzeme kaynağı ısıl işlem gerektirmemektedir. Kaynaklı yapılarda kullanılan yalın karbonlu çeliklerin çoğu bu gruba girer. Düşük karbonlu çelikler için elektrod seçimi de zor bir şey değildir. Çeliğin oranı %0,20’nin altındaysa istense de su verilemez. St37 inşaat çeliği bu gruba girer ki; çatlama riski yoktur ve kaynak kabiliyeti de yüksektir. Çeliğin oranı %0,25’in üzerinde artış gösterdikçe aşağıdaki grafikte görüldüğü…

Soğuma sırasında havada sertlik kazanan malzemeler kaynak sonrasında gerilim giderme gerektirirler. Diğerleri için gerilim gidermeye gerek yoktur. Malzemenin sertleşme eğilimi birbirinden bağımsız faktörlere bağlıdır. Bunlar: Malzemenin türü ya da bileşimi Cidar kalınlığıdır Malzeme türü ya da bileşimi bakımından: Kaynak sonrasında gerilim giderme gerektiren ya da gerektirmeyen malzemeler; Kaynak Sonrası Gerilim Giderme Gerektiren Malzemeler 1.Ferritik Çelikler Karbonlu çelikler Düşük alaşımlı çelikler 2.Yüksek Alaşımlı (paslanmaz) çeliklerin martenzitik türleri Görüldüğü gibi gerilim giderme işlemi ferritik çelikler e özgüdür. Aslında yüksek alaşımlı (paslanmaz) çeliklerin martenzitik türleri de kaynak sonrasında gerilim giderme işlemine ihtiyaç duyarlar. Ancak bu tür malzemeler kaynak teknolojisinde nadiren karşımıza çıkar. Kaynak…

TAKIM ÇELİKLERİNİN KRİYOJENİK PROSESİ Takım çeliklerinden üretilen kalıplardan istenen maksimum performansı elde etmek için özenli ısıl işlem adımlarına ihtiyaç duyulmaktadır.Özellikle yüksek krom içeren soğuk iş takım çeliklerine uygulanan kriyojenik işlem kalıp performansını önemli oranda artırmaktadır. 1937 yıllarında Gulyaeue tarafından, Kriyojenik işlem, yüksek hız çeliklerin sertleştirilmesi için kullanılmıştır. Ancak günümüzde ısıl işlem adımlarında fazla konu edilmemesine rağmen Kriyojenik işlem, kalıp performansında da önemli ölçüde artışlar sağlamaktadır. Takım çelikleri ya da diğer metaller olsun, bir metal alaşımının özellikleri mikroyapısına bağlıdır. Soğuk iş takım çeliklerinde kriyojenik işlem nedeniyle meydana gelen kalıp performansındaki artış, doğrudan mikroyapı ile ilgilidir. Soğuk iş takım çeliklerinin sertleştirilmesi sonrasında…

Kimyasal olarak iki maddenin atomsal ve molekülsel karışımına eriyik denir.Bu karışımın katı halde olması katı eriyik olarak adlandırılır. Eriyebilirliğin bir sınırı vardır ki buna doyma denir. Sıcaklık yükseldikçe; eriyebilirlik artar. Sıcaklık düştükçe; eriyebilirlik azalır. Demir de karbonu eritir. Oda sıcaklığında eritme azdır. Sıcaklık arttıkça artar. Allotropik sıcaklığa ulaşınca eritme oldukça hızlanır. Düşük sıcaklıktakine alfa katı eriyiği Birinci Allotropik sınırın üzerindekine gamma katı eriyiği İkinci Allotropik sınırın üzerindekine delta katı eriyiği denilir. Çelik soğurken karbonu eritme kabiliyeti düşer ve karbon çökelmesi meydana gelir. Çökelen karbon, sıcaklığın 727-912°C etkisiyle demir ile kimyasal olarak Fe3C- karbür bileşiğini oluşturur. Demir karbüresementit denir. Oda sıcaklığında…

Kimyasal olarak allotropi bir çok değişik fiziksel halde bulunma özelliğine verilen bir isimdir. Örnek olarak Oksijen, Karbon, Kükürt, Fosfor gibi bir çok elementin farklı yapıları vardır. Piyasada beyaz fosfor,kırmızı fosfor vb. duyulmaktadır. Aynı şekilde Oksijen ve Ozon un katı, sıvı ve gaz olarak üç hali mevcuttur.Bu değişik yapılar için elementlerin “allotropik halleri” denir. Allotropi yapısal bir olaydır. Allotropi nin temel özelliklerinden biri olarak dönüşümler bir türden başka bir türe farklı yöntemler kullanılmak sureti ile sağlanabilir. Örneğin kırmızı fosfora geçmek için, beyaz fosforu ısıtmak yeterlidir. Ancak ters yönde dönüşüm için buhar evresinden geçiş gerekir. Ozondan Oksijen e geçiş içinde ısıtma yöntemi…

Isıl işlem yöntemleri arasında aşağıdakileri saymak mümkündür. 1)Fırında Isıtma: Hacimsel olarak büyük olan, şekil olarak karışık olan ya da çok sayıda parçalar genel olarak fırında tavlama yapılırlar. Fırında ısıtma; hem homojen bir ısıtmanın sağlandığı hem de istenirse inert atmosfer yaratarak parçada oksitlenmenin (tufal oluşumu) önüne geçildiği önemli Isıl işlem yöntemleri arasındadır. 2)Propan Gazıyla Yerel Isıtma: •Alevle Isıtma: Alevle ısıtılarak gerilim giderme de insan faktörü çok önemli bir rol oynar. Çünkü denetim ancak anında mümkündür ve iş bitince doğal olarak denetim olanağı da ortadan kalkar. O yüzden işi yapanın dikkatine bağlıdır. •Kızılötesi ışınla ısıtma: İnfrared ısıtıcı değişik bir çeşit gazlı ısıtıcıdır…

Isıl işlem aşamaları olarak 1)Ön ısıtma ve pasolararası sıcak tutma 2)Ardısıtma 3)Gerilim gidermeyi vb sayabiliriz 1)Ön Isıtma ve Pasolararası Sıcak Tutma: Ön ısıtma; kaynak dikişi çevresinde sıcaklık dağılımını yumuşatır ve kaynak dikişinin soğuma hızını azaltır. Böylece sertleşmeyi, iç gerilme oluşumunu ve çarpılmayı bir ölçüde önlemiş olur. Böylelikle; •Çekme gerilmeleri azaltılır •Martenzitik oluşumu azaltır •Hidrojen kırılganlığı eğilimi azaltılır. Ön ısıtma sıcaklığı pasolar arasında da sağlanmalıdır. 2)Ardısıtma: Dışarıdan verilen ısının kaynak bittikten sonra da devam etmesi ardısıtma şeklinde adlandırılır. 3)Gerilim Giderme: Genel olarak; gerilim giderme tavlaması, malzemenin kritik sıcaklığın altında herhangi bir değere kadar ısıtılarak, bu sıcaklıkta bekletilmesi ve yavaşça soğutulmasıdır. Isıl…

Elektron mikroskobu ile tane sınırları incelendiğinde; saçaklar ve çeşitli şekillerde çizgiler gözlemlenir. Bunların bazıları tane sınırının kendi yapısındadır. Optik yanılgılar da hesaba katıldığında, bahsedilen çizgi görüntüler, kristal içerisindeki dislokasyonlara benzediğinden tane sınırı dislokasyonları şeklinde isimlendirilirler. Tane sınırı dislokasyonlarının iki şekli vardır; 1)Kesişme Dislokasyonları: Birim hücre dislokasyonlarının kristal içerisinde tane sınırına hareket etmesiyle, tane sınırı yüzeyinde bir dislokasyon oluşur. Buna kesişme dislokasyonu denir. Bunlar paralel saçakların durumunu bozar, girinti ve çıkıntı şekiller oluştururlar. Tane sınırı yüzeyinde rastlantısal oluşmuş yapılardır ve tane sınırının denge durumuyla ilgisi yoktur. Böylelikle tane sınırının denge yapısını oluşturacak bir ısıl işlem ile bir ısıl işlem ile yok…

Tane sınırları ancak yeterli sıcaklık ve itici kuvvete sahipseler hareket edebilirler.Tane sınırı hareketi, atomların kimyasal potansiyelleri ile ilgilidir ve hangisinin kimyasal potansiyeli büyük ise, öteki taneye atlayarak, tane sınırının ters yönde hareket etmesine sebep olurlar. Tane sınırının itici kuvvetleri; 1)Tane arası yüzeyin şekli 2)Soğuk şekillendirilmiş malzemelerde depo olan enerji 3)Elastik gerinim Tane sınırı hareketi aslında ısıl işlemlerde isteyerek ya da istemeyerek oluşturulan tane irileşmesi olayıdır. Örnek; Yüksek alaşımlı takım çeliklerinin ısıl işleminde; *Alaşım karbürlerinin çözünmesi için östenitleştirme sıcaklığı yüksek seçilir. *Sıcaklık uzun süre veya gereğinden yüksek uygulanırsa, tane sıcaklığındaki atomlarda hareketlilik başlar. *Atomlar sınır yüzeyi iç bükey olan kristalden, sınır…

Translate »

Sayfayı beğendiniz mi?

Visit Us On TwitterVisit Us On FacebookVisit Us On Google PlusVisit Us On PinterestVisit Us On LinkedinCheck Our Feed