Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Alüminyum Döküm Teknikleri Nelerdir?

0

Alüminyum Döküm Teknikleri karmaşık şekillerdeki yarı ya da bitmiş haldeki ürünlerin üretimi için en yaygın kullanılan ve çok yönlü teknikleri içeren bir döküm tekniğidir. Bu teknikler,tüketici ihtiyaçlarını karşılamak ve yeni pazarlara penetrasyonu sağlamak için sürekli geliştirilmektedir.

Alüminyum dökümde yenilikler çoğunlukla döküm için en önemli pazar olan otomobil sektörüne yöneliktir . Bu tür sürekli gelişmeler, alüminyum dökümlerin döküm sektörü için önemli bir rol oynamaya devam etmesini sağlayacaktır

Alüminyum Döküm Teknikleri ne göz atarken döküm işlemlerini;

    külçe döküm
    kalıp döküm

olarak sınıflandırabiliriz.

Sürecin ilk adımında, birincil veya ikincil alüminyum, daha sonra yarı ve bitmiş ürünlere dönüştürülen haddeleme külçe (levha), ekstrüzyon külçe (kütük) ve filmaşin külçe içine dökülür.

İkinci adım dökümhanelerde dökme ürün üretmek için kullanılır. Teoride en eski ve en basit haliyle bu şekillendirilmiş parçaların üretilmesi anlamına gelir. Ancak daha pratik olduğu söylenemez.

Bu bölümde, yalnızca iki ana gruba ayrılabilen kalıp dökümü açıklanmaktadır:

    Kum Döküm
    Basınçlı Döküm

“Kayıp köpük” veya “Balmumu deseni” işlemleri gibi diğer teknikler de kullanılır, ancak her iki döküm tekniğinin de ekonomik önemleri oldukça düşüktür.

Kum Döküm

Kum dökümünde, kalıcı kalıplar yeniden kullanılabilir kalıcı kum kalıplarını yapmak için kullanılır. Bu kum kalıbının hazırlanması ve yapıştırılması önemli bir işlemdir ve çoğu zaman bu işlemin hız kontrol basamağıdır. Kum kalıplarını yapıştırmak için iki ana yol kullanılır:

  • “Yeşil kum” şeklinde adlandırılan karışım kum,kil ve nemden oluşur.
  • “Kuru kum” diye adlandırılan karışım da termal veya kimyasal olarak sertleşmiş kum ve sentetik bağlayıcılardan oluşur.
  • Dökümün içi boş parçalarının iç şeklini oluşturmak için kullanılan kum çekirdekler kuru kum bileşenleri kullanılarak yapılır.

    Bu çok yönlü teknik genellikle yüksek hacimli üretim için kullanılır. Yarım kum kalıbı örneği Şekil l’ de verilmiştir.

    Çekirdekli yarım kalıp ve turboşarj

    Normal olarak, bu tür kalıplar doldurma sistemine ergimiş metalin dökülmesiyle doldurulur. Kalıp tasarımı özellikle karmaşık bir işlemdir ve Şekil 4’te gösterilen yerçekimi kalıp dökümü ile aynı prensibe dayanmaktadır.

    “Düşük basınçlı” kum döküm tekniğinde, ergimiş metal kalıba düşük basınç farkı ile girmeye zorlanır. Bu daha karmaşık işlem, daha ince et kalınlığına sahip döküm ürünlerin üretilmesine izin verir.



    Basınçlı Döküm

    Bu teknikte, kalıp genellikle tek seferlik değildir ve demir ya da çelik gibi metalden yapıldığından kalıcıdır. Şekil 2’de özetlendiği gibi birkaç adımdan oluşan döküm işlemi vardır .

    Kalıp Döküm İşlemlerinin sınıflandırılması

    Tüm hafif alaşımlı döküm üretiminin yaklaşık yüzde 50’si yüksek basınçlı döküm tekniği ile hyapılmaktadır ki bu da en yaygın kullanılan döküm tekniklerinden biridir. Düşük basınçlı kalıp döküm ‘de üretim

    Çekirdekli yarım kalıp ve turboşarj
    in yaklaşık yüzde 20’sini oluşturmaktadır ve günden güne kullanımı da artmaktadır. Geriye kalan yüzde 30 luk bölümü ise yerçekimi kalıp dökümü, son zamanlarda daha çok bilinen vakumlu kalıp döküm ve sıkma döküm işleminden oluşmaktadır.

    Yerçekimi Döküm

    Şekil 3’teki şematik görünüm, yerçekimi döküm için klasik bir kalıbı oluşturan ana parçaları göstermektedir. Çekirdekler (kalıbın iç kısımları) genellikle yapıştırılmış kumdan yapılır.

    Yerçekimi Dökümünde döküm kalıbının bileşenlerinin şematik hali

    Yerçekimi kalıp dökümü seri üretime ve tamamen mekanik döküm için uygundur.

    Yüksek Basınçlı Döküm

    Yüksek basınçlı dökümde, sıvı metal yüksek hızda ve yüksek basınçta metal bir kalıbın içine enjekte edilir. Şekil 4’te yüksek basınçlı kalıp dökümünün şematik bir görünümü verilmiştir .

    Yüksek Basınçlı Döküm Makinesinin Şematik Görünümü

    Bu düzenek, üzerine kalıp yarısını tutan desteklerin bulunduğu iki dikey plakadan oluşmaktadır. Bir plaka sabitlenir, diğeri hareket edebilir ve kalıp açılıp kapanabilir. Çekim kovanına belli ölçülerde bir miktar metal dökülür ve daha sonra hidrolik olarak tahrik edilmiş bir piston vasıtası ile kalıp boşluğuna sokulur. Metal katılaştığında, kalıp açılarak döküm kaldırılır.

    Bu işlemde, daha sonra uygulanacak ısıl işlem ya da kaynak nedeniyle sonraki ısıl işlem veya döküm ürününün kaynaklanması sırasında kabarmaya sebebiyet verebilecek gaz birikimi oluşabilir.
    Bu nedenle de gaz birikimini önleme amaçlı özel tedbirler almak gerekir.

    Makine ve kalıpları pahalı olduğundan basınçlı döküm pek ekonomik değildir. BU yüzdende yalnızca yüksek miktarlardaki döküm üretimleri için uygundur.

    Düşük Basınçlı Döküm

    Şekilde de görüldüğü gibi, kalıp altında basınçlı bir potadan doldurulur ve en fazla 0.7 bara kadar basınç uygulanır. En yaygın kullanım budur. Düşük basınçlı kalıp dökümü, özellikle bir dönme ekseni etrafında simetrik olan bileşenlerin üretimi için uygundur. Hafif otomotiv tekerlekleri normalde bu teknikle üretilir.

    Düşük Basınçlı Döküm Makinesinin Şematik Görünümü

    Vakumlu Döküm

    Döküm olarak düşük basınçlı döküm ile aynıdır. Kalıp içindeki basınç, bir vakum pompası ile azaltılır. Basınç farkı, sıvı metalin kalıba girmesini sağlar. Bu aktarım, diğer döküm tekniklerinden daha az çalkantılı olduğundan, gaz kapanımları çok sınırlı olabilir. Bu nedenle daha sonra ısıl işleme tabi tutulacak ya da kaynak yapılacak döküm parçalar için daha uygundur.

    Sıkıştırma Döküm veya Sıkıştırma Şekillendirme

    Şekilde görüldüğü gibi , sıvı metal tıpkı kapalı bir kalıp dövme işleminde olduğu gibi açık bir kalıba sokulur. Kalıplar daha sonra kapanır. Son kapanma aşamalarında; sıvı, kalıbın diğer kısımlarına taşınır. Bu tür yer değiştirmeler küçük miktarda olduğundan sıvının büyük bir akışkanlık ihtiyacı yoktur. O nedenle de , genellikle döküm yolunu önleyen ve zayıf akışkanlığa sahip olan dövme alaşımları için uygulanabilir.

    Sıkıştırma Döküm Prensibi

    Sıkıştırma döküm tekniği ya da sıkıştırarak şekillendirme tekniği, özellikle elyaf kek preformundan elyaf takviyeli dökümler yapmak için uygundur. Sıkıştırma dökümü, ön kalıba sızmak için sıvı alüminyumu zorlar.

    Güçlendirilmemiş alüminyum alaşım ile karşılaştırıldığında, bu teknikle üretilen alüminyum alaşım matriks kompozitler, 300 ° C’de yorulma dayanımını ikiye katlayabilir. Bu yüzdendir ki, bu tür takviyeler genel olarak, daha çok talep edilen özellikle bir dizel motorun piston kafasının kenarlarında kullanılır.

    Kaynak: Azo Materials

    Daha fazla bilgi için Avrupa Alüminyum Birliği’ne bakabilirsiniz.





    Share.

    About Author

    İletişim

    Translate »
    error

    Destek olmak için reklamları tıklayın!

    Visit Us On TwitterVisit Us On FacebookVisit Us On PinterestCheck Our FeedVisit Us On InstagramVisit Us On Linkedin